Bloom – flokkunarkerfið

29428436431_c12484fd8c_b

Mynd: Flokkunarkerfi Bloom á þekkingarsviði

Eitt grundvallaratriðið varðandi hæfniviðmið er að þau séu þannig gerð að hægt sé að leggja mat á hvort nemendur hafi náð tökum á hæfninni sem stefnt er að. Slík krafa um að hægt sé að mæla hvort viðmiðin hafi náðst gerir framsetningu þeirra flókna í hugum margra og verður jafnvel til þess að kennarar falla í þá gryfju að skrifa hæfniviðmið sem örugglega eru mælanleg en hugsanlega ekki sérstaklega mikilvæg.

Flokkunarkerfi Bloom og samstarfsmanna hans á sviði þekkingar hefur reynst mörgum gagnlegt í þessu sambandi en tilgangur þess er meðal annars að auðvelda kennurum að búa til hæfniviðmið fyrir nám. Bloom lítur á nám sem ferli þar sem nemandinn byggir sífellt ofan á fyrirliggjandi þekkingu og skilningur hans eykst. Þekkingarsviðinu skiptir hann í sex stig: minni (e. knowledge), skilning (e. comprehension), beitingu (e. application), greiningu (e. analysis), mat (e. evaluation) og sköpun (e. creation).

Markmið á þekkingarsviði miða að því að þjálfa andlega hæfileika nemenda, hugsun og rökleikni. Til þess að ná markmiði á einu stigi þarf nemandi að hafa áður náð markmiðum á þeim stigum sem neðar eru.

Við ritun hæfniviðmiða er gjarnan stuðst við stigveldi Bloom á þekkingarsviðinu og sagnorð sem þar eru notuð til að lýsa þeirri hæfni sem þjálfuð er á hverju stigi fyrir sig. Sjá töflu:

Flokkur
Á ensku
Dæmi um sagnir
Minni Remember Muna, þekkja, nefna, rifja upp, velja …
Skilningur Understand Lýsa, umorða, þýða, skýra, umskrifa …
Beiting Apply Beita, reikna, flokka, sýna, skrifa, túlka …
Greining Analyze Greina, skilgreina, tengja, rökstyðja, greina á milli …
Mat Evaluate Greina á milli, gagnrýna, draga saman niðurstöður ...
Sköpun Create Móta, semja, skapa, breyta ...

Sagnorðalisti til niðurhals. Til hagræðis er sögnunum raðað upp undir fyrirsögnum sem líta má á með hliðsjón af flokkunarkerfi Bloom á sviði þekkingar.

Flokkunarkerfi Bloom er víða lagt til grundvallar þegar hæfniviðmið eru sett upp. Flokkunarkerfi var samið árið 1956 og endurskoðað árið 2001 (m.a. af einum höfunda þess) nöfnum breytt á þremur flokkum og efsta flokknum , sköpun (e. create), bætt við. Endurskoðunin var gerð í því augnmiði að flokkunarkerfið næði til víðari hóps. Á heimasíðu Kennslumiðstöðvar Vanderbilt háskólans í Bandaríkjunum, Vanderbilt University Center for Teaching, má lesa frekar um þessa þróun.